An Sơn Miếu – Hay Miếu Bà Phi Yến là một địa điểm được đông đảo du khách viếng thăm, cũng là một trong địa điểm thường xuất hiện trong lịch trình các tour du lịch Côn Đảo. Vậy hãy tìm hiểu đôi điều về địa điểm này nhé.

Là ngôi miếu duy nhất tại Côn Đảo

Nhắc tới Côn Đảo, người ta thường nghĩ ngay đến nghĩa trang Hàng Dương, nơi có ngôi mộ nữ anh hùng Võ Thị Sáu cùng hàng nhàn liệt sĩ cách mạng, hoặc nhà tù Côn Đảo nơi được coi là địa ngục trần gian, hoặc thiên đường biển đảo với các bãi biển nổi tiếng. Ít ai biết răng, Côn Đảo cũng có một ngôi miếu duy nhất – tên gọi An Sơn Miếu.

Được công nhận là di tích cấp tỉnh

Miếu Bà Phi Yến đã được UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh và là một trong những hạng mục của dự án quy hoạch tổng thể trùng tu, tôn tạo và phát huy tác dụng di tích lịch sử Côn Đảo theo quyết định số 264/2005/QĐ-TTg ngày 25-10-2005 của Thủ tướng Chính phủ về đề án phát triển kinh tế-xã hội huyện nơi nàyđến năm 2020. Có thể nói miếu Bà là một trong rất ít di sản văn hóa dân gian của mảnh đất này

Là nơi thờ một vị hoàng phi có số phận bi thương

Miếu An Sơn còn được gọi là miếu Bà Phi Yến vì nơi này thờ bà Phi Yến – Thứ phi của chúa Nguyễn Phúc Ánh (Nguyễn Ánh). Bà có tên thật là Lê Thị Răm. Trong quá trình trốn chạy sự truy đuổi của quân Tây Sơn, Nguyễn Ánh đã có hành động tàn nhẫn với vợ thứ cùng con trai của mình tại vùng đất Côn Đảo. Xót xa trước số phận của bà, người dân nơi đây đã lập miếu thờ để an ủi vong linh của bà hoàng phi xấu số.

Cũng là nơi gửi gắm tâm tình của người dân địa phương

Tại Côn Đảo, bên cạnh nữ anh hùng Võ Thị Sáu, thì bà Phi Yến cũng đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống tâm linh – tín ngưỡng của người dân địa phương. Chính vì thế, vào mỗi ngày rằm, mồng một, hoặc mỗi khi có sự kiện quan trọng như ra khơi xa, người dân cũng chuẩn bị đồ lễ để dâng hương, mong được may mắn, bình an trong cuộc sống.

Và là nơi cầu duyên nổi tiếng

Cũng từ rất lâu, An Sơn Miếu cũng là địa điểm nổi tiếng tại Bà Rịa – Vũng Tàu để người ta đến để cầu duyên. Thậm chí, có hẳn một bộ đồ lễ và văn cầu duyên riêng dành cho những du khách này.

Để tưởng nhớ bà – người dân đã làm hẳn một bài ca dao nổi tiếng

Rất nhiều người biết đến ca khúc Quê Nhà nổi tiếng được thể hiện bởi ca sĩ Tùng Dương, trong ca khúc có những đoạn gây ra nhiều cảm xúc như: Ầu ơ hoa cải lên trời, rau răm ở lại…. Nhưng ít ai biết rằng, đó là một trích đoạn trong bài ca dao do người dân sáng tác để tưởng nhớ bà Phi Yến:

Ầu ơ, gió đưa bụi chuối sau hè

Chớ anh mê vợ bé, mà anh mê vợ bé

anh bỏ bè con thơ…..

Gió đưa, à ơi, gió đưa cây cải về trời

rau răm ở lại chịu lời đắng cay

gió đưa ơi ah ơi ah

cây cải mà về đâu, rau răm ở lại

lòng sầu là sầu năm canh

con ơi à ơi, con ngủ đi con

hỡi à ơi à, cha con mê mãi lầu son mà quên về

gió đưa bụi chuối sau hè

à ơi sau hè

anh ơi vợ bé bỏ bè là bè con thơ

Gió đưa à ơi gió đưa

cây cải về trời

rau răm ở lại chịu lời đắng cay

gió đưa ới à ơi à

cây cải về đâu

rau răm ở lại, tình sầu là sầu thiên thu…

Và một lễ hội trang trọng hàng năm

Hàng năm, cứ vào ngày 18 tháng 10 (Âm Lịch), người dân Côn Đảo đều tổ chức lễ giỗ của bà rất long trọng và thường là làm cỗ chay để tưởng nhớ về ký ức buồn “Vì một hội làm chay mà bà phải bỏ mình”.

Là một nơi nên đến trong chuyến du lịch Côn Đảo

Trong tín ngưỡng của người dân Việt Nam, đất có Thổ Công, sông có Hà Bá, còn đền thờ bà Phi Yến thì đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân Côn Đảo. Chính vì thế, đừng tiếc một chút thời gian để đến dâng hương tại An Sơn Miếu trong chuyến du lịch Côn Đảo, để tour du lịch có thêm phần ý nghĩa, cùng thêm chút hiểu biết sau cuộc hành trình.

Một chuyến du lịch Côn Đảo sẽ gắn liền với những ký ức đau thương về thời gian hơn 100 năm đen tối của những tù nhân chính trị. Tuy nhiên, Côn Đảo ngày nay đã chuyển mình thành một điểm đến hấp dẫn với cảnh biển thơ mộng cùng dịch vụ uy tín. Bãi Đầm Trầu – một địa điểm không thể bỏ qua, cũng là một lý do để du khách nhớ nhiều hơn về vùng đất này.

Là niềm tự hào của người dân địa phương

Nếu được hỏi, bất kỳ ai sống tại Côn Đảo đều công nhận bãi Đầm Trầu là địa điểm cuốn hút nhất nơi đây. Nó không chỉ bởi vẻ đẹp hiếm có, mà còn rất hoang sơ với đầy đủ biển xanh, cát trắng, rừng nguyên sinh, và cả những đàn hải âu ngày đêm bay lượn.

Được báo chí thế giới ghi nhận

Bởi vẻ đẹp này, ngày 12/4/2021, bãi Đầm Trầu đã được chuyên trang du lịch Travel+Leisure công nhận là 1 trong 25 bãi biển đẹp nhất thế giới. (Đứng thứ 18). Trang du lịch mô tả, việc lựa chọn bãi biển đẹp nhất ở Việt Nam rất khó khăn nhưng bãi Đầm Trầu có một số điểm nổi bật. Bãi biển sở hữu cát vàng mịn cùng các rặng tre, rừng cây rậm xanh mát bao quanh, thích hợp để du khách thả mình thư giãn trên võng hay đi bộ thong dong với một ly nước dừa.

Là địa điểm săn máy bay độc nhất vô nhị

Ngoài ra, hiếm có bãi biển nào trên thế giới mà du khách có thể trải nghiệm cảm giác máy bay bay sát mặt biển. Thật vậy, do cách sân bay Cỏ Ống chỉ 12km, lại nằm ngay dưới đường hạ cánh của các loại máy bay, nên du khách có thể canh thời gian hạ cánh của các máy bay thương mại để tận hưởng cảm giác vừa sợ hãi, vừa thích thú khi máy bay bay sát sạt bờ biển.

Bạn nên đến bãi Đầm Trầu vào mùa khô

Mùa khô tại Côn Đảo kéo dài từ tháng 10 đến tháng 2, nên bãi Đầm Trầu tràn ngập ánh nắng mặt trời và hiếm khi có mưa, sẽ không làm ảnh hưởng tới lịch trình tham quan.

Hoặc mùa nắng

Ngoài ra, từ tháng 3 – tháng 9 tuy là mùa mưa nhưng biển khá êm, các trận mưa không kéo dài nhưng nắng rất đẹp, khá thích hợp để tham gia những hoạt động trên biển.

Để tận hưởng thiên nhiên

Là một bãi biển sở hữu đường con chữ C tuyệt đẹp, với bãi cát trắng mịn được khu rừng nguyên sinh ôm trọn, nên du khách có thể hoàn toàn được thả lỏng, quên đi hết muộn phiền trong cuộc sống để thả hồn vào thiên nhiên. Một số người thích tắm biển, số khác lại thích tắm nắng, hay đơn giản là đi dạo, ngắm nhìn bình minh, hoàng hôn. Tất cả sẽ được thỏa mãn khi đến với đầm trầu.

Thưởng thức hải sản tươi sống

Bãi Đầm Trầu cũng là nơi ngư dân cập bến sau một đêm đánh bắt gần bờ. Với những người đam mê ẩm thực thì đây quả là thiên đường bởi đủ các loại hải sản tươi ngon nhất được người dân địa phương cung cấp với mức giá hợp lý.

Và hơn thế nữa…

Bên cạnh đó, Bãi Đầm Trầu còn sở hữu rặng san hô tự nhiên với quy mô lớn nhưng chưa được đưa vào khai thác du lịch. Du khách có thể thuê một chiếc thuyền ngư dân địa phương để trải nghiệm hoạt động đầy thích thú này. Côn Đảo đang là điểm đến hấp dẫn, hy vọng với sự đầu tư đúng đắn, cùng nhiều chuyến bay mới được đưa vào khai thác, sẽ có nhiều người hơn nữa được đến tham quan địa điểm này.

Côn Đảo – hòn đảo hoang sơ chứa đựng nỗi đau chiến tranh trong hơn một thế kỷ, giờ đây chuyển mình thành một hòn đảo du lịch xinh đẹp hút khách bởi những bãi biển hoang sơ. Trong số đó, đáng được nhắc đến nhiều nhất phải kể đến Bãi Nhát, một trong những bãi biển đặc biệt nhưng ít được biết đến trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Men theo con đường ven biển tuyệt đẹp

Con đường từ Bến Đầm về trung tâm thị trấn Côn Đảo từ lâu đã nổi tiếng trên mạng xã hội bởi cảnh sắc tuyệt đẹp với một bên là núi, một bên là biển. Con đường quanh co, uốn lượn, thoai thoải dốc, duyên dáng khiến du khách mê đắm ngay từ cái nhìn đầu tiên vì mãn nhãn trước khung cảnh và thỏa thuê hít thở no căng bầu không khí trong lành

Thậm chí, cung đường này cũng là một trong những địa điểm du lịch bởi vẻ đẹp huyền diệu cả ban ngày lẫn ban đêm.

Bạn sẽ tìm thấy Bãi Nhát – một bãi biển hoàn toàn hoang sơ

May mắn thay, trên cuộc dạo chơi trên con đường này, bạn sẽ dễ dàng tìm thấy Bãi Nhát. Bãi biển này gây ấn tượng mạnh với mọi du khách ngay từ cái nhìn đầu tiên bởi sự hoang sơ. Tại nơi này, bạn sẽ không thể tìm thấy bất kỳ công trình nhân tạo nào cả, mà chỉ thấy biển, cỏ cây dại, bãi đá, cát trắng, sóng vỗ rì rào và xa xa là núi non trùng điệp.

Nhưng rất nổi tiếng

Cùng với Tropical (Indonesia), Furuzamami (Nhật Bản), Talalla (Sri Lanka), đảo Kanawa (Indonesia) và vườn quốc gia Bako (Malaysia), Bãi Nhát nằm trong top 6 bãi biển hoang sơ nhất Châu Á. Vì thế, bãi biển này luôn tấp nập du khách bởi nằm trong hầu hết chương trình du lịch Côn Đảo.

Bởi vẻ đẹp quyến rũ lúc thủy triều xuống

Khi thủy xuống, một bãi cát trắng phau mịn màng hiện ra, mang lại cảm giác bình yên khó tả. Tại thời điểm này, du khách có thể tha hồ vùng vẫy dưới làn nước xanh mát, hoặc đi bộ dọc bãi biển để cảm nhận vẻ đẹp quyến rũ của nơi này.

Và sự hùng vĩ khi thủy triều lên

Khi thủy triều lên, bãi cát trắng sẽ biến mất, Bãi Nhát nhanh chóng chuyển đổi giao diện thành một bãi biển đầy những phiến đá lớn nhỏ với nhiều hình thù kỳ lạ. Tuy nhiên, làn nước trong xanh soi thấu đáy lại mang lại vẻ đẹp khó có thể tìm thấy tại bất cứ nơi nào.

Mách bạn:

• Lịch thủy triều lên xuống hoàn toàn cố định, vì thế hãy tham khảo ý kiến người dân địa phương trước khi quyết định thời gian tham quan.
• Không nên tắm biển khi thủy triều lên, bởi sóng mạnh sẽ đẩy bạn vào những phiến đá, có thể gây ra những vết thương không nhẹ

Bạn cũng có thể chứng kiến vẻ đẹp ngoạn mục của Bãi Nhát từ trên cao

Rất gần Bãi Nhát là địa điểm check-in đỉnh tình yêu nổi tiếng. Tại đây, bạn không những có thể chụp những bức ảnh để đời, mà còn có thể thoải mái ngắm nhìn cảnh biển ở một góc nhìn cao, rộng, mang lại cảm nhận hoàn toàn khác.

Hoặc dành một phút trầm lắng trước dòng chảy lịch sử

Bãi Nhát cũng là nơi chứng kiến 198 tù nhân tìm cách vượt ngục khỏi nhà tù Côn Đảo năm 1952. Mặc dù cuộc vượt ngục bất thành nhưng đã làm lung lay ý chí của bộ máy cai trị thực dân Pháp. Tại đây có rất nhiều đoàn tham quan dừng lại thắp nhang cho các tù nhân này, hằng ngày khói nhang luôn được đốt.

Một địa điểm không thể bỏ qua

Du lịch Côn Đảo, du khách luôn hướng tâm trí đến những sự kiện lịch sử đã từng xảy ra trong quá khứ, để ngả mũ cúi đầu trước bia mộ các chiến sĩ tại Nghĩa Trang Hàng Dương, hoặc tìm hiểu tội ác chiến tranh tại nhà tù Côn Đảo với các khu chuồng cọp kiểu Pháp, chuồng cọp kiểu Mỹ. Nhưng hãy đến Bãi Nhát, để cảm nhận vẻ đẹp hoang sơ, để thấy sự thay đổi của đất nước, và một chút gia vị lãng mạn trong chuyến du lịch của mình.

Nằm ngay tại trung tâm thị trấn Côn Đảo, cách chợ dân sinh chỉ khoảng 1km là hệ thống nhà tù Côn Đảo, nơi được mệnh danh là địa ngục trần gian. Là một trong 23 di tích đặc biệt của quốc gia, nên nhà tù Côn Đảo luôn có rất đông khách du lịch tới tham quan nhằm có thêm hiểu biết lịch sử, cũng như càng thêm biết ơn những người đã ngã xuống để đổi lấy nền hòa bình, tự chủ cho dân tộc.

Được Pháp & Mỹ xây dựng và vận hành trong 113 năm

Hệ thống nhà tù Côn Đảo, được Pháp xây dựng lần đầu tiên vào năm 1862, hoạt động liên tục cho đến ngày miền nam được giải phóng, ngày 30 tháng 4 năm 1975. Trong suốt 113 năm tồn tại, thực dân Pháp vận hành quản lý từ năm 1862 đến năm 1955, sau đó là Mỹ – Ngụy từ năm 1955 đến năm 1975.

Bao gồm nhiều trại giam

Liên tục được xây dựng và cải tạo, nhà tù Phú Quốc bao gồm nhiều trại giam: Trại Phú Hải, Trại Phú Sơn, Trại Phú Thọ, Trại Phú Tường, khu biệt lập Chuồng Cọp, khu Chuồng Bò, Trại Phú An, Trại Phú Phong và Trại Phú Hưng với 127 phòng giam, 44 xà lim và 504 phòng giam biệt lập.

Nhằm giam cầm và hủy hoại ý chí chiến đấu của tù nhân chính trị

Hệ thống nhà tù Côn Đảo được thực dân, đế quốc, tay sai giam giữ tù nhân chính trị, tử tù… Nơi đây thời Pháp thuộc đã giam giữ những người tham gia các phong trào cách mạng và những người yêu nước chống lại chính phủ thuộc địa, và sau đó lại được Mỹ sử dụng để giam cầm tù nhân.

Khiến cho rất nhiều chiến sĩ cách mạng đã ngã xuống

Người ta không thể tính hết được số người chết tại nhà tù Côn Đảo là bao nhiêu, chỉ có thể ước lượng được khoảng 20.000 tù nhân đã ngã xuống. Ngày nay, phần lớn hài cốt chiến sĩ đã được an nghỉ tại nghĩa trang Hàng Dương. Tuy nhiên, chỉ một phần nhỏ là lưu lại được tên tuổi, phần lớn là vô danh hoặc được chôn trong các ngôi mộ tập thể.

Trại Phú Hải là trại giam lâu đời nhất

Tại hệ thống nhà tù Côn Đảo, có 20 hạng mục công trình được côn nhận là di tích cấp quốc gia. Nhưng điển hình và lâu đời nhất, được sử dụng nhiều nhất là trại Phú Hải. Trại này được xây dựng vào năm 1962, được sử dụng qua 2 đời thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Bởi tồn tại lâu đời, nên trại Phú Hải cũng là nơi chứng kiến nhiều tù nhân ngã xuống. Trại giam này gồm 2 dãy với tổng cộng 10 phòng giam. Nổi tiếng nhất là phòng giam số 6 bởi là được coi là phòng giam tử thần tại trại Phú Hải.

Tất cả từ nhân bị giam giữ nơi đây đều bị đánh đập, tra tân dã man, họ không được mặc quần áo, phải đi vệ sinh tại chỗ và bị xích lại bằng xiềng. Có đến hàng ngàn tù nhân bị giam giữ tại đây, lúc đỉnh điểm một buồng giam có tới 200 tù nhân.

Ngoài việc bị giam cầm, tra tấn, các tù nhân còn phải lao động khổ sai. Một trong các hình thức khổ sai là lao động tại hầm say lúa. Đây là căn hầm được bịt kín nhằm không cho bụi từ lúa gạo thoát ra ngoài. Bên trong hầm là 5 cối say lớn, được vận hành bởi 40 – 50 tù nhân bị buộc tạ sắt nặng 3 – 7kg. Mỗi ngày chúng yêu cầu tù nhân phải say 200 bao thóc. Các tù nhân phải làm việc tại đây thường sẽ chết vì đuối sức và lao phổi trong khoảng 3 tháng. Đồng chí Tôn Đức Thắng đã từng bị lao động khổ sai tại đây.

Đập đá là một hình thức khổ sai khác. Để xây dựng các trại tù, thực dân Pháp cần rất nhiều đá, nên đã huy động tù nhân đập đá để làm nguyên liệu, cũng như là một hình thức tra tấn khác. Chính tại khu vực này, cụ Phân Chu Trinh đã phải lao động khổ sai và làm ra bài thơ nổi tiếng: Đập đá ở Côn Lôn.

Còn khu vực chuồng cọp là nơi có tội ác kinh hoàng nhất

Được xây dựng từ nhăm 1940 bởi thực dân Pháp, chuồng cọp là mật khu bị Pháp che đậy suốt hơn 30 năm. Đây là nơi các tù nhân bị tra tấn tàn ác về cả thể xác lẫn tinh thần.

Nhà tù Côn Đảo là nhà tù khốc liệt nhất thế giới, được thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xây dựng để giam cầm tù nhân chính trị, hòng mài mòn ý chí chiến đấu giải phóng dân tộc của các chiến sĩ cách mạng. Nếu như thực dân Pháp thường sử dụng vũ lực nhằm tra tấn thể xác tù nhân, thì đế quốc Mỹ lại chọn phương pháp tra tấn về mặt tinh thần. Cùng tìm hiểu về Chuồng cọp kiểu Mỹ tại nhà tù côn đảo để hiểu hơn về nó nhé!

Từ thừa hưởng hệ thống nhà tù của Pháp

Như đã biết, tháng 7 năm 1954, hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, và tháng 3 năm 1955, thực dân Pháp rút hết khỏi Việt Nam, đồng thời bàn giao toàn bộ hệ thống nhà tù và tù nhân tại Côn Đảo cho chính quyền Sài Gòn.

Đến xây dựng hệ thống nhà tù kiểu mới

Không những thừa hưởng cơ sở vật chất từ thời Pháp thuộc, đế quốc Mỹ còn thừa hưởng luôn cả kinh nghiệm tra tấn sau nhiều năm quan sát. Chúng biết rằng các phương pháp tra tấn thể xác đã không đạt được thành quả như mong muốn, nên đã dần chuyển sang phương pháp tra tấn tinh thần. Và hàng loạt các trại giam mới lại được xây lên.

Nổi tiếng nhất là Chuồng cọp kiểu Mỹ

Năm 1971, sự thật ghê rợn về chuồng cọp kiểu Pháp đã bị phanh phui, chính quyền Mỹ đã phải phá bỏ hoàn toàn hệ thống giam cầm này. Thay vào đó, chúng cho xây dựng trại giam số 7 nhằm hiện thực hóa phương pháp tra tấn mới. Trại giam này được đặt tên là trại giam Phú Bình, nhưng được biết đến nhiều hơn với cái tên chuồng cọp kiểu Mỹ, hay chuồng cọp trá hình.

Áp dụng kỹ thuật xây dựng hiện đại

Khác với các nhà tù do Pháp xây dựng với hệ thống tường đá dày chắc, thì các nhà tù do Mỹ xây dựng lại được xây bằng gạch mỏng giống với kỹ thuật xây dựng hiện đại. Các nhà tù này được bao bọc & bảo vệ bằng hàng rào dây thép gai kiên cố khiến tù nhân không thể thoát ra ngoài.

Với nhiều công trình nhân đạo

Hàng loạt các công trình “nhân đạo” được bố trí phía trước trại giam như: Bệnh xá, nhà bếp, kho thực phẩm, giếng khơi.. để mang lại cảm giác như các tù nhân nơi đây có một cuộc sống mới cao cấp, đầy đủ & nhân văn hơn.

Nhằm che dấu khu giam giữ quy mô lớn

Tuy nhiên, ngay sau các công trình tiện ích đầy nhân văn đó là 4 khu giam giữ AB, CD, EF & GH. Mỗi khu có 2 dãy nhà, mỗi dãy nhà có 48 phòng được thiết kế tương tự nhau. Tổng số phòng giam lên đến 384

Và những thủ đoạn tra tấn tinh thần tàn độc

Nếu như chuồng cọp kiểu Pháp tra nổi tiếng với những màn tra tấn thể xác, thì chuồng cọp kiểu Mỹ lại chuyển sang sử dụng các hình thức tra tấn tinh thần nhằm mài mòn ý chí chiến đấu của tù nhân cách mạng. Các hình thức tra tấn này mang lại những vết thương không thuốc chữa về mặt tinh thần, gây ám ảnh đến mãi sau này.

Từ việc lợi dụng sự khắc nghiệt của tự nhiên

Các phòng giam bên trong chuồng cọp kiểu Mỹ được lợp mái tôn fibro xi-măng rất thấp, khiến hơi nóng phả xuống khi trời nóng. Các buồng giam không có giường chiếu, nên hơi lạnh ẩm sẽ xông lên khi về đêm. Sự nóng lạnh bên trong buồng giam gây ra rất nhiều căn bệnh trầm trọng cho tù nhân. Chưa kể số lượng tù nhân trong một phòng sẽ được tăng gấp đôi khi trời nóng và giảm một nửa khi trời lạnh.

Đến việc tra tấn bằng chất thải sinh hoạt

Bên cạnh đó, mỗi một phòng giam sẽ chỉ đặt một thùng nhỏ sử dụng cho cả tiểu tiện & đại tiện. Mùi hôi thối nồng nặc của chất thải khiến toàn bộ chuồng cọp như biến thành một nhà vệ sinh khổng lồ. Lính Mỹ Ngụy tra tấn bằng cách không cho tù nhân đi đổ chất thải, để nguyên thùng nhỏ đó trong vòng nhiều ngày khiến ròi bọ sinh sôi nảy nở.

Rồi cả những âm thanh ám ảnh

Ngoài ra, cửa của các phòng giam đều đúc bằng thép với thiết kế đặc biệt, để mỗi khi bị đóng lại sẽ gây ra tiếng động inh tai nhức óc cho các tù nhân bên trong. Phần lớn các tù nhân sau này đều bị ám ảnh với những âm thanh lớn, đeo bám họ đến tận cuối đời.

Lợi dụng cả việc tắm rửa để tra tấn

Ở đây, cứ mỗi một tuần thì tù nhân được đi tắm một lần, nhưng mỗi lần chỉ được 5 phút. Nếu ai muốn tắm thì phải chịu bị đánh bằng dùi cui & gậy gộc hoặc đứng nhìn. Ngoài ra, gầu múc nước cũng bị đục thủng để mỗi lần chỉ múc được một ít nước. Tuy nhiên, với những tù nhân, việc được ra ngoài hít thở không khí ngoài trời sau cả tuần giam giữ đã là một điều hạnh phúc.

Đã từng có kế hoạch ám sát toàn bộ tù nhân

Ngày 30 tháng 4 năm 2975, khi mà Sài Gòn thất thủ, lĩnh Ngụy hay tin nên đã quyết định thủ tiêu toàn bộ tù nhân bằng thuốc độc và lựu đạn trước khi bỏ trốn. Tuy nhiên, ngay khi nhận được thông tin Dương Văn Minh đầu hàng, bọn chúng đã rối loạn quên cả kế hoạch. Lợi dụng tình hình đó, Linh mục Phạm Gia Thụy, ủy ban cứu tế tù chính trị đã vận động mọi người đi giải cứu tù nhân.

Nhưng rốt cục địa ngục trần gian tại Côn Đảo cũng có ngày chấm dứt

Khi được giải cứu, toàn bộ hệ thống nhà tù Côn Đảo khi ấy tổng cộng 7.448 người. Hơn một nửa trong số đó – 4.234 người, có 494 phụ nữ – là tù chính trị. Số còn lại là quân phạm – 2.094 người, thường phạm – 520 người và xấp xỉ 600 người chưa rõ xuất thân. Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước cũng là ngày hệ thống nhà tù Côn Đảo – Địa ngục trần gian sụp đổ, chấm dứt 113 đày ải tù nhân.

Một lần đến tham quan Côn Đảo, du khách không thể nào bỏ qua những trại giam biệt lập của hệ thống nhà tù Côn Đảo – nơi sử dụng để giam giữ và thực hiện những hành động tra tấn tàn ác bậc nhất thế gian. Một trong số đó là Chuồng Cọp Kiểu Pháp. Cùng hãy cùng tìm hiểu để biết rõ hơn về nơi này, cũng như để thấm thía nỗi đau của những anh hùng từng bị giam cầm nơi đây.

Bị giấu kín suốt 30 năm

Chuồng cọp kiểu Pháp là một trong những sự kiện vi pháp nhân quyền nghiêm trọng nhất, nhưng dư luận trong nước & quốc tế lại không hề hay biết suốt 30 năm. Tuy được thực dân Pháp xây dựng từ những năm 1940, nhưng thế giới bên ngoài không hề hay biết về sự tồn tại của nó.

Lối vào được giấu một cách kín kẽ

Lối vào chuồng cọp Pháp không hề có một cánh cổng chính nào, mà được bưng bít, che chắn phía sau những bức tường với hàng rào dây thép gai kiên cố của 3 trại giam khác thuộc khu trại Phú Tường. Cách duy nhất để đi vào là lách qua một cánh cổng rất nhỏ luôn bị khóa trái, được ngụy trang như thể không được sử dụng lâu dài.

Thậm chí, khoảng đất trống phía trước cánh cửa còn được trồng rau và các loại thực vật nhằm mục đích che mắt những đoàn kiểm tra và quan sát viên Quốc Tế.

Cả những tù nhân của chuồng cọp cũng không biết vị trí của nơi này

Trước khi bị dẫn đến chuồng cọp kiểu Pháp, các tù nhân chính trị luôn bị tra tấn đến ngất, hoặc bị bịp mắt, nên không ai biết mình đã bị dẫn đi đâu. Nếu được ra, họ cũng được dẫn ra bởi một lối đi khác nhằm đánh lạc hướng, nên bản thân các tù nhân không thể biết vị trí chính xác nơi này.

Mãi đến năm 1970 mới bị phanh phui

Phải đến năm 1970, khi bí mật của chuồng cọp kiểu Pháp bị một đoàn dân biểu Mỹ phát hiện, thì những tội ác tàn độc của chế độ cai trị này mới được đưa ra ánh sáng. Người ta không thể hình dung ra con người lại đối xử với con người một cách tàn ác đến như vậy.

Chuồng cọp được hoạt động & vận hành biệt lập

Chuồng cọp kiểu Pháp có thể được coi như nhà tù bên trong nhà tù, bởi nó có đầy đủ các khu vực chức năng để hoạt động một cách độc lập. Với tổng diện tích là 5.475m2, diện tích phòng giam là 1.408m2 , khoảng không gian trống là 2.194 m², phòng giam có kích thước 1,45 m x 2,5 m. Bên cạnh phòng giam còn có các phòng khác như bếp, nhà kho, bệnh xá, sân vườn.

Có những phòng giam trong nhà

Hệ thống phòng giam bên trong được bố trí tại 2 dãy nhà, mỗi dãy gồm 20 chuồng cọp. Có cầu thang để đi lên nóc các chuồng cọp. Các nóc này được nối liền nhau và có song sắt để người gác ngục có thể quan sát tù nhân từ trên cao, cũng như để thực hiện các biện pháp tra tấn.

Và ngoài trời…

Bên cạnh những chuồng giam trong nhà là một dãy với 60 chuồng cọp không có mái tre nhằm thực hiện những cách thức tra tấn ngoài trời, nhằm lợi dụng điều kiện mưa nắng khắc nghiệt. Những tù nhân nơi đây thường gọi vui chúng là “phòng tắm nắng”.

Tù nhân đã phải sống trong điều kiện khắc nhiệt

Có lẽ rất khó để tìm ra một từ ngữ để miêu tả cho điều kiện cuộc sống nơi đây. Bên trong chuồng cọp với diện tích chưa đầy 4m2 luôn có từ 5 đến 12 tù nhân ăn, ngủ, vệ sinh cùng một chỗ. Các bữa ăn cũng rất kham khổ chỉ có gạo loãng nấu với mắm thối, họ thường phải bắt côn trùng, bò sát trên tường để cải thiện bữa ăn.

Và chịu đựng muôn vàn kiểu tra tấn

Nhằm khuất phục ý chí chiến đấu của các tù nhân cách mạng, thực dân Pháp và bè lũ tay sai đã nghĩ ra muôn vàn phương thức tra tấn như thời Trung Cổ. Phổ biến trong số đó là đâm gậy tẩm độc hoặc rắc vôi bột, dội nước bẩn từ trên cao.

Bên cạnh đó, các phòng phơi nắng cũng diễn ra nhiều hình thức tra tấn khốc liệt. Điển hình là hình thức tứ trụ, bốn tên cai ngục vây quanh một tù nhân và lần lượt đánh bằng hung khí, rồi bỏ lại nạn nhân chịu cảnh nắng mưa vô thời hạn.

Bệnh xá lại là nơi hành hình

Bên trong khu chuồng cọp kiểu Pháp có một khu bệnh xá, nhưng chỉ được dựng lên để che mắt. Các loại hình hành quyết hoặc tra tấn bằng hình thức mổ bụng, moi gan được thực hiện tại nơi này.

Đã có rất nhiều tù nhân bỏ mình

Phải sống trong cảnh địa ngục trần gian, nên đã có rất nhiều tù nhân bị bỏ mình. Tất cả đều được chôn cất qua loa tại khu vực chuồng bò, hoặc khu hàng keo. Khi đất nước được giải phóng, nhà nước và nhân dân đã gom các bộ hài cốt này vào nghĩa trang Hàng Dương để ngày đêm hương khói, nhằm an ủi linh hồn của những anh hùng bất khuất. Rất nhiều trong số đó là những ngôi mộ vô danh, hoặc phải chôn trong các ngôi mộ tập thể.

Nhưng cũng hun đúc ra nhiều Đảng viên xuất sắc

Chính tại nơi địa ngục của địa ngục này, rất nhiều chiến sĩ cách mạng đã tôi luyện được ý chí sắc son, để lại tiếng thơm muôn đời, trong đó phải kể đến: Ngô Gia Tự, Nguyễn Văn Cừ, Tôn Đức Thắng, Lê Hồng Phong, Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn, Phạm Hùng, Nguyễn Văn Ninh, Lê Đức Thọ, và đặc biệt là nữ anh hùng Võ Thị Sáu, người đã hóa thành trong tâm trí của người dân Côn Đảo.

Là nơi đáng để viếng thăm ít nhất một lần

Ngày nay, chuồng cọp kiểu Pháp là nơi được đông đảo du khách đến tham quan mỗi khi có dịp đặt chân đến Côn Đảo. Đây là một điểm phải đến, để hiểu rõ hơn những tội ác mà thực dân Pháp đã gây ra trong suốt quá trình đô hộ. Chuồng cọp kiểu Pháp cũng luôn nằm trong chương trình tour du lịch Côn Đảo do Công Ty Cổ Phần DVTM Ngọc Anh tổ chức

Là một công dân được sống trong sự hòa bình khi đất nước thống nhất, ắt phải ghi nhớ công ơn của biết bao anh hùng đã ngã xuống trong các cuộc đấu tranh cho dân tộc. Chính vì điểm đó, nghĩa trang Hàng Dương là nơi không thể không đến khi đặt chân đến Côn Đảo xinh đẹp nhưng mang trong mình ký ức đau thương của ngàn vạn chiến sĩ đã hy sinh.

Từng là nơi chôn cất qua loa…

Nhà tù Côn Đảo – nơi được mệnh danh là địa ngục trần gian, nơi giam giữ những chiến sĩ cách mạng trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp & chống Mỹ. Sự khốc liệt trong cách giam giữ và tra tấn đã lấy đi sinh mạng của biết bao chiến sĩ yêu nước. Ban đầu, thi hài của các chiến sĩ được chôn cất tại khu chuồng Bò, sau đó đã di dời đến khu vực Hàng Keo. Khi khu vực Hàng Keo không còn đất trống để chôn cất, Thực dân Pháp đã mở thêm nghĩa địa mới ở Hàng Dương nhằm tiếp tục chôn cất các chiến sỹ. Tính tới năm 1975, nghĩa trang Hàng Dương đã có 35 năm lịch sử.

Trở thành nghĩa trang lớn nhất Côn Đảo

Sau khi chiến tranh qua đi, để an ủi cho những linh hồn đã hy sinh vì Tổ Quốc, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội giao cho UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu làm chủ đầu tư và giao cho Viện Kỹ thuật Công binh khởi công xây dựng và tôn tạo vào ngày 19 tháng 12 năm 1992. Sau đó Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn tiếp tục thi công để đến khi hoàn thành, Nghĩa Trang Hàng Dương trở thành nghĩa trang lớn nhất Côn Đảo, cũng được coi là nghĩa trang nổi tiếng nhất trên cả nước.

Cái tên thể hiện sự can trường

Tên gọi Nghĩa trang Hàng Dương được định danh bởi trước kia, tại khu vực này còn có rất nhiều cây phi lao cổ thụ, và người miền Nam gọi là cây Dương Liễu, một trong những biểu tượng của sự bền trí, can trường. Trải qua thời gian dài, bên cạnh những cây phi lao xưa, giờ đây nghĩa trang đã có thêm phượng vĩ, lê ki ma bầu bạn, đêm ngày đón gió biển khơi ngân lên khúc nhạc du dương, tha thiết ru giấc ngủ ngàn năm cho những người con đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Chia thành 4 khu chính với hàng ngàn ngôi mộ

• Khu A: Gồm 688 ngôi mộ (có 7 mộ tập thể). Đa số các phần mộ từ năm 1945 trở về trước.
• Khu B: Gồm 695 ngôi mộ (có 17 mộ tập thể). Đa số các phần mộ từ năm 1945 đến 1960.
• Khu C: Gồm 373 ngôi mộ (có 1 mộ tập thể). Đa số các phần mộ từ năm 1960 đến 1975.
• Khu D: Gồm 157 ngôi mộ. Đặc biệt mộ khu D được quy tập các mộ từ các nghĩa trang Hòn Cau và Hàng Keo về

Rất nhiều anh hùng nổi tiếng an nghỉ nơi đây

Nghĩa trang Hàng Dương là nơi an nghỉ của nhiều anh hùng nổi tiếng, có công với Cách Mạng, điển hình như:

• Mộ của liệt sĩ cách mạng Lê Hồng Phong và nhà yêu nước Nguyễn An Ninh ở khu A
• Mộ của nữ anh hùng Võ Thị Sáu và anh hùng Cao Văn Ngọc ở khu B
• Mộ của anh hùng Lê Văn Việt ở khu C

Nhưng phần lớn là những ngôi mộ khuyết danh

Trong số hàng nghìn ngôi mộ tại nghĩa trang Hàng Dương, chỉ một phần nhỏ còn lưu lại được tên tuổi, địa chỉ. Số còn lại là 25 ngôi mộ tập thể, và 1201 ngôi mộ khuyết danh.

Đài tưởng niệm trung tâm là điểm nhấn

Gần như là không thể nào dâng hương được hết cho tất cả các ngôi mộ trong một lần viếng thăm, nên người ta đã cho xây dựng một khu vực hành lễ chung tại nghĩa trang Hàng Dương. Đây là khu vực rất dễ nhận ra bởi sự rộng rãi, khoáng đạt và nổi bật là tượng đài uy nghiêm cao 21.6 có hình dáng của một bia mộ khổng lồ. Người ta đã sử dụng 144 khối đá chạm khắc các hình tượng quen thuộc để ghép lên tượng đài này…

Cùng nhiều bức phù điêu giàu ý nghĩa

Bên cạnh việc dâng hương tại tượng đài trung tâm, và làm lễ viếng tại các ngôi mộ cụ thể, du khách còn có thể đắm chìm trong ý nghĩa sâu sa của những bức phù điêu được bố trí rải rác bên trong nghĩa trang Hàng Dương. Đáng chú ý nhất phải kể đến 3 bức phù điêu: Trao Áo, Bất Khuất và Hy Vọng.

• Bức Trao Áo: Cao 9 mét nặng 25 tấn được dựng vào năm 1980, có dòng chữ “Vĩnh biệt các đồng chí”, tượng có ý nghĩa từ câu chuyện Ông bí thư đầu tiên của Hòn Gai là Vũ Văn Hiếu trao áo cho Ông. Lê Duẩn nguyên là Tổng Bí thư. Tượng trưng cho tinh thần hiến dâng tất cả cho cách mạng.
• Bức Bất Khuất: Cao 3.2m rộng 22m, hình tượng như dãy núi, bức từng nhà tù, xếp chồng lên nhau từng khối, điêu khắc sâu khoét lõm sâu như ô cửa xà lim bên trong là những nhân vật bị xiềng xích đang giúp đỡ nhau đi qua những bức tường đá.
• Bức Hy Vọng: Cao 5, hình tượng là một nhân vật nữ đứng hiên ngang trước gió, đầy hy vọng với tinh thần lạc quan, dang rộng cánh tay thả chim tự do.

Ngoài ra còn có cả một hệ thống âm thanh

Đi bất kỳ nơi đâu trong khuôn viên 19000m2 của nghĩa trang Hàng Dương, du khách đều có thể nghe được những bài ca cách mạng hào hùng. Đó là bởi hệ thống âm thanh độc đáo được lắp đặt một cách có tính toán rải rác khắp khuôn viên. Hệ thống âm thanh góp phần tích cực nhằm giúp du khách hiểu thêm về lịch sử hào hùng của dân tộc.

Du khách thập phương đến đây vào ban ngày

Vào ban ngày, hàng đoàn du khách nối đuôi nhau đến dâng hương tại tượng đài Trung Tâm, cùng với đó là thắp nhang cho các ngôi mộ và tìm hiểu lịch sử hào hùng của dân tộc. Đây được coi là hoạt động có ý nghĩa bậc nhất trong một lần du lịch tới Côn Đảo, lễ viếng luôn được tổ chức trang trọng bởi người dẫn đoàn hoặc những người có tiếng nói trong số du khách.

Và cả ban đêm

Ban đêm, nghĩa trang Hàng Dương còn có phần đông đúc, và kỳ bí hơn khi hàng ngàn du khách đến thăm viếng dâng lễ tại mộ nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Đây không chỉ là thể hiện sự sót sa trước cái chết trẻ của nữ huyền thoại Đất Đỏ, mà còn là mong muốn sự bình an cho gia đình. Bởi lẽ, người dân bản địa cùng khách thập phương đều hết sức tin tưởng vào sự linh thiêng của người con gái can trường bị giặc Pháp bức tử khi tuổi đời còn quá trẻ.

Phú Quốc là một địa điểm lý tưởng cho một tour du lịch biển, bởi sở hữu những bãi biển đẹp hoang sơ với những bãi cát trắng trải dài dưới ánh nắng rực rỡ. Tuy nhiên, trong suy nghĩ của rất nhiều người, tour du lịch tới Côn Đảo lại mang ý nghĩa tâm linh, và lịch sử. Bởi tại đây, một trong những hoạt động không thể thiếu là viếng mộ Cô Sáu, vừa để tưởng nhớ tới nữ anh hùng trẻ của Tổ Quốc, vừa là để cầu mong sự may mắn & bình yên.

Hãy lưu lại những thông tin trong bài viết này để có thêm thông tin & kinh nghiệm khi đi viếng mộ Cô Sáu nhé!